Welke risico’s loop jij als zzp’er? Het zijn er meer dan je denkt

Oppassen voor lijf en leden

Voor een zzp’er die elke dag op een bouwplaats rondloopt, zijn de risico’s overal zichtbaar: waar met zwaar materieel wordt gewerkt, moet je extra oppassen voor lijf en leden. Niet voor niets gelden voor iedereen op een bouwplaats strenge regels, die aanmerkelijk verdergaan dan enkel het verplicht dragen van een helm of beschermende schoenen. Hetzelfde geldt voor de chemische sector, waar het risico op blootstelling aan gevaarlijke stoffen heeft gezorgd voor een sterk geprotocolleerde werkomgeving. Als zzp’er ben je dan ook niet alleen zelf gehouden aan alle arboregels, je dient naast je eigen veiligheid ook die van derden te waarborgen. Gaat het immers mis, dan gaat het vaak ook goed mis.

Uiteenlopende werkzaamheden

Veel zelfstandigen zijn actief in de zorg, waar de werkzaamheden uiteenlopen van administratief werk op kantoor tot zwaar fysiek gesjouw met patiënten of apparatuur, met de vele verschillende medische handelingen daar ergens tussenin. Elk van die activiteiten kent een eigen risicoprofiel, van fysieke overbelasting door tillen of repetitieve bewegingen (RSI) tot een slechte werkhouding met gevaar voor rugklachten. De arbowetgeving is best streng, maar zzp’ers zijn vaak slechts passanten bij een bedrijf. Waar je als zelfstandige ook aan de slag gaat, je hebt je werkplek vaak niet voor het uitkiezen: zorg je eerst voor een goede zit op de beschikbare bureaustoel of laat je het maar zo en ga je direct aan het werk? Het zijn allemaal omstandigheden waaronder kleine pijntjes kunnen uitgroeien tot serieuze problemen.

Arbeidsrisico’s beperken

Nu is elk bedrijf met minimaal één werknemer verplicht een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) op te stellen, die de basis vormt van het arbobeleid. Het doel is, vanzelfsprekend, om alle arbeidsrisico’s binnen het bedrijf in kaart te brengen en te beheersen, om zo gezondheidsklachten en ongevallen te voorkomen of te beperken. Zelfstandigen hoeven dit niet te doen en daarom gebeurt dat ook vrijwel nooit: ze zijn flexibel, meegaand en passen zich makkelijk aan. Bovendien werken ze hard: bij elke opdracht moeten ze immers opnieuw bewijzen de inhuur waard te zijn. Het is een recept voor veronachtzaamde blessures en genegeerde pijntjes, die op den duur tot uitval kunnen leiden.

Mentale druk

Zzp’ers zeuren niet, maar gaan aan de slag. Ze leggen zichzelf de nodige werkdruk op, want je bent zo goed als het verloop van je laatste opdracht. Op overuren wordt niet zo nauw gelet, want de klus moet af – en naar maximale tevredenheid van de klant. Daarnaast moet vast worden uitgekeken naar een volgende klus, moet het netwerk worden onderhouden en dient de administratie tijdig bijgewerkt: als de facturen niet zijn verstuurd, verdien je immers niets. Het gevolg laat zich raden: als zzp’er sta je altijd ‘aan’. Je kunt weliswaar (meestal) je eigen tijd indelen, maar dat betekent niet dat je die ook altijd vrijelijk kunt invullen. Je moet werken, bereikbaar zijn, pitches voorbereiden, nazorg leveren – en daarnaast nog iets van een privéleven proberen over te houden. Die psychosociale druk levert een verhoogd risico op uitval door burn-out – en dat is niet iets waar je in twee weken van herstelt.

In een klein hoekje

Hoewel veel zzp’ers fysiek weinig gevaar lopen tijdens hun werk, zullen de risico’s op overwerktheid of een burn-out elke zelfstandige bekend voorkomen. Ook een ongeluk in het dagelijks leven zit in een klein hoekje. Een val met de fiets, het beruchte keukentrapje, een sportblessure: in alle aspecten van het leven loop je een kleine kans dat je iets overkomt. En het komt altijd net op het verkeerde moment. Als je daardoor wordt verrast en je hebt niets geregeld om je inkomen te laten doorgaan, dan zit je al snel in de financiële zorgen.

Belangrijke vragen

Het is daarom voor elke zzp’er een must om zichzelf de volgende vragen te stellen:

• Welke risico’s loop ik?

• Hoe voorkom en/of beperk ik dit risico?

• Kan ik het risico zelf dragen?

• Moet ik het risico verzekeren?

En dan is het eigenlijk eenvoudig: de risico’s die je zelf kunt dragen, die hoef je niet te verzekeren. Maar de grote risico’s, waarvan je weet dat die directe gevolgen zullen hebben voor je financiële situatie, daar moet je je tegen verzekeren. Daar zijn gelukkig allerlei oplossingen voor beschikbaar, van broodfonds en crowdsurance tot traditionele AOV. Bij Zelfstandig Ondernemen bieden we een 4-in-1-oplossing, waarin zelfstandige ondernemers gezamenlijk elkaars risico afdekken, tegen lage maandelijkse kosten. Meer informatie? Die vind je hier.