Je eigen spaarpot als financiële buffer: waar moet je op letten?

Het is een cliché van jewelste, maar (een) ongeluk zit in een klein hoekje. Hoe goed je onderneming ook draait, als jij als zelfstandige zonder personeel opeens niet kunt werken, dan ontstaat er direct een financieel probleem. Als dan blijkt dat jouw uitval niet kort is, maar langer gaat duren, dan moet je wel iets hebben geregeld. Nu bestaan er allerlei soorten van verzekeringen tegen arbeidsongeschiktheid, maar uit onderzoek blijkt dat niet alle zzp’ers daarvoor kiezen. Soms komt dat door de maandelijkse premiekosten, soms omdat de verzekeringsvoorwaarden te streng zijn. De periode tussen de dag van uitval en de eerste uitkering kan bijvoorbeeld best lang zijn – en ook voor die periode heb je dan een financiële overbrugging nodig.   

Is zelf sparen een realistisch alternatief voor een AOV? 

Als alle kosten doorlopen, maar er komt niets meer binnen, dan merk je pas hoeveel je maandelijks eigenlijk nodig hebt. En dat is vaak meer dan je denkt. Een AOV kan – als die eenmaal uitkeert en afhankelijk van de voorwaarden – vele jaren doorlopen, wat kan oplopen tot honderdduizenden euro’s. Een spaarpotje van die grootte is niet makkelijk aan te leggen. Tegelijk moet je door aardig wat hoepels springen voor je AOV daadwerkelijk gaat uitkeren: tot dat moment heb je sowieso geld nodig om je vaste lasten te betalen. Daarom is het altijd verstandig een eigen buffer in de vorm van een spaarpotje aan te houden. 

Hoe groot moet zo’n spaarpotje dan zijn? 

Het hangt natuurlijk allemaal af van jouw persoonlijke omstandigheden. 

• Wat is je thuissituatie? Hoeveel monden heb je thuis te voeden? Heb je een koophuis of een huurhuis? 

• Welk bedrag heb je per maand nodig? Leef je altijd ruim of kost het je geen moeite om een tijdje rustig aan te doen? 

• Vast of wisselend inkomen? Verschilt het per maand wat er binnenkomt of heb je een voorspelbaar inkomen?  

• Hoe hoog zijn je zakelijke kosten? Huur je een kantoorruimte? Heb je een leaseauto die nu stilstaat? Welke abonnementen lopen door zonder dat je ze kunt gebruiken? 

Het zijn allemaal factoren die mede bepalen hoeveel geld je nodig hebt om de eerste maanden door te komen. Er zijn wel enkele algemene richtlijnen. Zo adviseert FNV Zelfstandigen om drie tot vijf keer je gemiddelde maandinkomen als buffer aan te houden. Bij de Kamer van Koophandel hanteren ze een buffer van drie tot zes maanden aan vaste lasten en het Nibud heeft zelfs een BufferBerekenaar op hun site staan, waarmee je zelf een berekening kunt maken.  

Het voordeel van het opbouwen van een buffer is dat het geld van jou is en blijft – als je niet ziek wordt, heb je toch een mooi potje opgebouwd. Tegelijk moet je jezelf niet rijk rekenen, want het kan snel gaan. Ga maar na: als je € 50.000 per jaar verdient en het lukt om elk jaar € 10.000 te sparen, dan heb je na tien jaar een ton op de bank. Als je dan arbeidsongeschikt raakt en het lukt je om je uitgaven te beperken tot € 25.000, dan nog heb je maar geld voor vier jaar. Daarom is het verstandig om je financiële toekomst af te dekken door zowel een privéspaarpotje aan te leggen voor de korte termijn als een oplossing te kiezen die financiële zekerheid op de langere termijn regelt. Dat kan een AOV zijn, maar ook crowdsurance of een broodfonds. 

Hoe bouw je een eigen buffer op? 

Klein beginnen 
Elk spaarpotje begint klein. Ook als je per maand niet veel overhoudt, is het de moeite waard om daarvan een deel apart te zetten. Door maandelijks automatisch € 100 te sparen, bouw je ongemerkt een aardige basis op.  

Werk met aparte spaarpotjes per doel 
Sparen werkt beter als je weet waarvoor je het doet. Je kunt bijvoorbeeld verschillende potjes hanteren:  

• een buffer voor mindere maanden; 

• een potje voor investeringen; 

• een opleidings- of ontwikkelpotje; 

• een belasting- of btw-reserve. 

Als je je je spaardoelen concreet maakt, dan houd je het ook makkelijker vol.  

Zet je buffer op een zakelijke spaarrekening 
Als je je buffer op een zakelijke spaarrekening zet, dan kun je het geld vrij opnemen. Bovendien trekt de rente iets aan: je buffer staat niet alleen veilig, maar groeit zelfs iets aan. Het effect lijkt klein, maar rente-op-rente telt mee over meerdere jaren. 

Automatiseer je spaargedrag 
Hoe minder je erover nadenkt, hoe beter het gaat. Zorg dus dat je jouw spaargedrag automatiseert, of je dat nu op vaste momenten doet of met een vast percentage na elke binnenkomende betaling. Het bedrag hoeft per keer niet groot te zijn; uiteindelijk telt het allemaal op. 

Kosten besparen en die doorsluizen 
Hoeveel abonnementen heb je zonder dat je daar iets mee doet? Zeg ze op en stort het geld dat je daarvoor maandelijks betaalde in je buffer: je merkt er niets van en je spaarpotje groeit door.  

Compenseer de stille maanden 
Zzp’ers hebben vaak flexibele inkomens: goede en slechte maanden wisselen elkaar af. Probeer de stille maanden, wanneer het misschien even niet lukt om te sparen, te compenseren als het geld wel weer binnenstroomt. Zo houd je het potje groeiende, zonder dat je er al te veel voor hoeft te laten. 

De schenkkring van Zelfstandig Ondernemers 
Voor de eerste twee jaar van uitval biedt Zelfstandig Ondernemer een oplossing. Uit cijfers blijkt dat het overgrote deel van de zelfstandigen – naar schatting zo’n 90 tot 95 procent – binnen twee jaar weer (gedeeltelijk) aan het werk is. Dat is precies de periode waarin een traditionele AOV meestal nog niets uitkeert. Met Zelfstandig Ondernemers regel je wél een vangnet voor die eerste kwetsbare maanden en jaren. Zeker met het oog op de verplichte AOV die eraan komt – die heeft een wachttijd van twee jaar – is het verstandig om nu al iets te regelen. Want een ziekte of ongeval wacht niet tot jij er klaar voor bent.